Literatura piękna – bohaterowie pozytywizmu

2017-03-12

Jak pisał Adam Asnyk – jeden z czołowych twórców pozytywizmu, poeta czasów niepoetyckich – „każda epoka ma swe własne cele” i jest to niepodlegająca dyskusji kwestia. W celu ich wyrażenia stworzyła odpowiedniego bohatera, który stając się przedstawicielem swoich czasów, był jednocześnie odzwierciedleniem programów czy filozoficzno-moralizatorskich założeń okresu literackiego.

Pozytywnym bohaterem w literaturze pięknej epoki pozytywizmu jest człowiek pracujący, poświęcający się dla dobra ogółu, rezygnujący niemalże ze szczęścia osobistego. Klasycznym przykładem pozytywnego bohatera tego okresu jest wiodąca postać „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej – Benedykt Korczyński. Walczy o utrzymanie każdego skrawka ojcowizny, pracuje ponad siły, a jednocześnie boryka się z problemami natury osobistej, ponieważ jego żona Emilia żyje w oderwaniu od rzeczywistości.

Literatura piękna doby pozytywizmu wykreowała także bohatera z pogranicza epok. Od stricte pozytywistycznego postrzegania człowieka nieco odstaje Stanisław Wokulski, który jest głównym bohaterem „Lalki” Bolesława Prusa. Jest i pozytywistą, i romantykiem i dlatego odbiega od typowego wzorca bohatera pozytywistycznej literatury pięknej. Pozytywista, ponieważ, zgodnie z założeniami epoki ciężko pracuje, przyczynia się do poprawienia sytuacji w kraju, ale i romantyk, gdyż jest nieszczęśliwie zakochany w Izabeli Łęckiej, która nie jest godna tej miłości.